3 juni: Opening Maczek Memorial Breda

De opening van dit Memorial stond gepland op 31 maart – de geboortedag van de naamgever van het Memorial – generaal Stanislaw Maczek. Die opening kon door de coronacrisis niet doorgaan. Vanaf 3 juni opent het Memorial nu toch zijn deuren.

Het Maczek Memorial Breda herdenkt de bevrijding van de stad Breda aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Soldaten van de 1e Poolse pantserdivisie onder leiding van generaal Maczek, wisten op 29 oktober 1944 de Duitse bezetters te verdrijven.

Die bevrijding is letterlijk te zien op de muur van het Memorial, waarop beroemde bevrijdingsfoto’s zijn afgebeeld. Het strak vormgegeven gebouw ligt aan het Poolse ereveld aan de Ettensebaan.

Bezoekers kunnen door middel van een multimedia-wand en luisterpalen kijken en luisteren naar de persoonlijke verhalen van Poolse soldaten. Museumstukken zoals persoonlijke attributen en oorlogsmaterialen brengen deze verhalen tot leven. Mede door deze mix is het Memorial voor een brede doelgroep zeer het bezoeken waard.

Later dit jaar opent ook het Informatie- en Documentatiecentrum zijn deuren. Hier kunnen geïnteresseerden in een database gedetailleerde informatie vinden over dit speciale stukje uit de Bredase geschiedenis.

Wat deze bevrijdingsverhalen zo bijzonder maakt is dat ongeveer 300 bevrijders na de oorlog Breda trouw bleven. Ze bouwden er een nieuw bestaan op. Zij vonden er een geliefde, trouwden, kregen kinderen. Buiten Polen is er geen enkele stad in de wereld waar de Poolse invloed nog zo voelbaar en zichtbaar is als in Breda: veel Bredanaars hebben een van oorsprong Poolse familienaam.

Het waarom daarvan is bij relatief weinig mensen bekend. Het Memorial vertelt dit goed bewaarde geheim en schetst er ook een brede context bij.

Hierdoor is de bezoeker in staat deze gebeurtenissen in een breder perspectief te plaatsen en dit indrukwekkende verleden met het heden te verbinden.

Het Memorial is tot stand gekomen met (financiële) steun van de gemeente Breda, de provincie Noord-Brabant, het Nationaal Fonds voor Vrede, Veiligheid en Veteranenzorg (vfonds), het Poolse Ministerie van Cultuur en Nationaal Erfgoed, het Pools Historisch Museum in Warschau en een aantal lokale sponsoren.

Het Maczek Memorial Breda is geopend op woensdag, zaterdag en zondag. Kijk op de website voor openingstijden: www.maczekmemorialbreda.nl. Vanwege de regels om het coronavirus tegen te gaan, is het noodzakelijk voorafgaand aan het bezoek te reserveren.



Opening Generaal Maczek Memorial uitgesteld

Helaas moeten we de opening van het Generaal Maczek Memorial op 31 maart aanstaande uitstellen.

Vandaag heeft het kabinet besloten om alle evenementen boven de 100 personen te verbieden. Het bestuur van het Generaal Maczek Memorial heeft vervolgens besloten om zowel de opening van het Memorial op 31 maart 2020 als het vrijheidscollege van Dieuwertje Blok op 1 april 2020 niet door te laten gaan.

De officiële opening zal worden verschoven naar de maand oktober 2020. Een datum hiervoor zal later worden vastgesteld.

Namens het bestuur van het Generaal Maczek Memorial.

Mary Heessels
Comité Opening Generaal Maczek Memorial

Zondag 16 februari organiseert het GMM een lezing over concentratie- en vernietigingskampen van de Nazi’s op Pools grondgebied

 

Op maandag 27 januari 2020 was het 75 jaar geleden dat het concentratiekamp in Auschwitz werd gesloten.

Om dit te herdenken en nooit meer te vergeten werd hieraan in Auschwitz op een gedachtenisvolle wijze door vertegenwoordigers van landen uit heel de wereld aandacht besteed.
Ook u zal het niet ontgaan zijn door de vele herdenkingen en documentaires die rond 27 januari op tv te zien waren.

Om deze reden wil ook het Generaal Maczek Museum hieraan extra aandacht besteden d.m.v. een lezing over de ‘Concentratie- en vernietigingskampen door de Nazi’s op Pools grondgebied’.

In deze titel wordt bewust vermeld ‘door de Nazi’s op Pools grondgebied’ omdat er gemakshalve te vaak wordt gesproken over Poolse concentratiekampen.
Met deze lezing willen we onze bezoekers graag een juiste voorstelling van zaken meegeven.

De lezing voert de bezoeker door een stukje geschiedenis van Polen, de verwevenheid van de Joden met de Polen in de 9e en 10e eeuw; het laat ons zien dat in 1795 Polen van de politieke kaart verdwijnt en wordt verdeeld in een Pruisisch, Russisch en Oostenrijks deel, totdat Polen bij het einde van de Eerste Wereldoorlog in 1918 weer haar onafhankelijkheid terugkrijgt.

Daarna volgt de Tweede Wereldoorlog op 1 september 1939 waarvan de meeste onder ons de geschiedenis wel aardig onder de knie hebben.
In deze lezing wordt duidelijk waarom er tijdens de Tweede Wereldoorlog juist in Polen zoveel concentratie- en vernietingskampen werden gebouwd.

Na de lezing bestaat er gelegenheid om met Edward Cuber, die de lezing heeft samengesteld en presenteert, van gedachten te wisselen of vragen te stellen.

Duur van de lezing: 75 minuten

Wanneer:   Zondag 16 februari 2020
Locatie:      gemeenschapshuis Erasmus, Erasmusweg 24, Breda
Tijd:            inloop vanaf 14.00 uur; aanvang 14.30 uur

Entree is gratis, maar zoals gewoonlijk zijn wij blij met een donatie.

Graag vernemen wij of u aanwezig wilt zijn. Aanmelden kan via: wanda.smigielski@outlook.com

Generaal Maczek Museum
Commissie Zichtbaarheid

Zondag 27 oktober herdenking van de gesneuvelde Poolse militairen in Breda

Zondag 27 oktober herdenking van de gesneuvelde Poolse militairen in Breda

 

Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Breda bevrijd werd van de Duitse onderdrukking, door de 1e Poolse Pantserdivisie onder leiding van Generaal Maczek. Dit wordt op grootse wijze herdacht in Breda, maar er wordt ook stil gestaan bij de, meestal jonge jongens, die in een vreemd en onbekend land hun leven gaven. Hun devies was “voor Uw en onze vrijheid”.

Herdenking Ettensebaan in Breda

 

Na felle gevechten in Alphen en Gilze was het de bedoeling dat de Divisie het Wilhelminakanaal zou oversteken steken  om Oosterhout te bevrijden. Maar de Desert Rats van de 7e Engelse Pantserdivisie waren al in Dongen en trokken vandaar richting Oosterhout.

Daarop vroeg generaal Maczek aan veldmaarschalk Montgomery of hij linksaf mocht slaan om Breda te bevrijden. Generaal Maczek stuurde eenheden naar het oosten, zuiden en westen van Breda. Om de stad te sparen liet hij de mogelijkheid open voor de Duitsers om naar het noorden te vluchten. In Breda vielen dan ook bijna geen burgerslachtoffers en er ontstond relatief weinig schade aan de gebouwen.

Op 29 oktober begon de aanval op Breda.

De Bredase bevolking uitte haar dankbaarheid door Generaal Maczek het ereburgerschap van Breda aan te bieden. De uitnodiging om in Breda te komen wonen sloeg hij echter af: “Ik ben de Schotse regen gewend”.

400 Jonge mannen kwamen na de oorlog wel terug naar hun Breda voor de liefde en om hier hun toekomst op te bouwen.

 

Naast de vele festiviteiten dit weekend staan we ook stil bij de jongens van pas 18, 19 jaar die begraven liggen op de Poolse Erevelden aan de Vogelenzanglaan (Ginneken) en aan de Ettensebaan (Breda). Hier is ook het graf van Generaal Maczek. Zijn wens was om bij zijn jongens begraven te worden.

 

Op zondag is er om kwart over 9 een herdenkingsdienst  in de Sint Laurentiuskerk, waarna om kwart voor 11 de gesneuvelden herdacht worden op het Ereveld in het Ginneken.

Om 13.00 uur begint de herdenking op het Ereveld aan de Ettensebaan.

 

De ceremonie in het Ginneken wordt verzorgd door het Comité Herdenking 1944 Ginneken en op de Ettensebaan door Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland en wordt geleid door Stas Szamrowicz, een zoon van een Poolse bevrijder.

Naast de burgemeester van Breda, de heer Depla, zijn ook aanwezig de Poolse Ambassadeur in Nederland, de heer Czepelak, de Poolse minister van Veteranenzaken, afgevaardigden van de Poolse Generale Staf, samen met enkele Poolse veteranen, die Nederland bevrijd hebben en vele andere groeperingen. Een Erecompagnie van de 11e Poolse Pantsercavaleriedivisie uit Zagan (Polen), die de tradities van de divisie van Maczek overgenomen heeft, zal een eresalvo geven. Muziekvereniging Fidelis speelt samen met het Militair Orkest van de 11 Pantserdivisie.

 

In Oosterhout worden op het Poolse Ereveld aan de Veerseweg de gesneuvelde Polen op zaterdag  26 oktober herdacht om 10.30 uur.

BREDA 75 JAAR VRIJHEID –  Breda is zijn Poolse bevrijders niet vergeten!

BREDA 75 JAAR VRIJHEID

 

Breda is zijn Poolse bevrijders niet vergeten!

 

Het Generaal Maczek Museum in Breda organiseert een Iconische expositie over de persoon Generaal Maczek en de lotgevallen van de 1e Poolse Pantserdivisie.
Het is een grote eer om een aantal veteranen, waaronder Roman Figiel uit Breda, te kunnen ontvangen op deze expositie.

De realisatie van de expositie in Breda wordt grotendeels mogelijk gemaakt door het Pools Nationaal Historisch Museum in Warschau, de Gemeente Breda, Provincie Noord-Brabant, Crossroads en overige sponsors.

De bedoeling is dat de expositie door Europa gaat reizen naar plaatsen die door Generaal Maczek zijn bevrijd. Dat kan dus variëren tussen Normandië en Wilhelmshaven in Duitsland.
Breda is dus de eerste !!

In samenwerking met de Nederlandse Defensie Academie en de Gemeente Breda is overeenstemming bereikt om de expositie te plaatsen op het Kasteelplein in Breda.

 

De expositie bestaat uit een Labyrint van metalen wanden welke aan de binnenzijde zijn voorzien van een groot aantal Museale uitingen over het leven van Generaal Maczek en de 1e Poolse Pantser Divisie en de bevrijding van Breda e.o. Ook is er een gesloten kern met audio visuele projecties. De expositie is ongeveer 400 m2 groot.

Eyecatcher van de expositie is de frontwand met een typische Hollandse foto van een molen met Generaal Maczek en zijn soldaten. De foto is genomen bij de molen in Terheijden in november 1944.
De officiele opening in Breda is in de beroemde Nassauzaal van de NLDA op  vrijdag 11 oktober 2019.

De expositie op het Kasteelplein is geopend voor het publiek vanaf 12 oktober van 09.00 uur tot 18.00 uur. De sluiting is op zondag 3 november om 18.00 uur.

De expositie wordt geheel gerund door vrijwilligers van het Generaal Maczek Museum. De entree is geheel gratis.

Iedereen is welkom om de expositie te bezoeken, er is speciale aandacht voor de jeugd. We zullen hiervoor vele basis- middelbare en hogere scholen in groepen ontvangen.
Het is belangrijk dat iedereen beseft dat Vrijheid niet gewoon is.

 

Onder: Foto’s van de expositie

Maandag 27 mei 2019 gaat de eerste paal de grond in voor het Generaal Maczek Memorial

Deze belangrijke gebeurtenis, waaraan bijna 3 jaar van voorbereiding vooraf zijn gegaan, zal worden geopend door de heer Willem Krzeszewski, voorzitter Generaal Maczek Memorial, in het bijzijn van o.a. mevrouw Marianne de Bie, wethouder gemeente Breda en de heer Arend de Boer van Winters Bouw en Ontwikkeling.

Het slaan van de 1e paal zal om 11.45 uur plaatsvinden.

Aansluitend aan het programma van het slaan van de 1e paal zal er een tweede evenement plaatsvinden:
Ondertekening van de overeenkomst tussen het Generaal Maczek Museum en het Nationaal Museum uit Polen in het kader van de realisatie van een buitengewoon indrukwekkende multimediawand.

Speciaal hiervoor komen die dag de volgende heren naar Breda: de heer Jerzy Platajs van het Poolse Ministerie van Cultuur en de heer Robert Kostro directeur van het Museum van de Poolse Geschiedenis uit Warschau.

18 april opening expositie “Bevochten Baronie”

Vrijwilligers, Vrienden van het Generaal Maczek Museum,

Het is zover!
Aanstaande donderdag, 18 april, wordt in de ruimte NEXT bij het Stedelijk Museum Breda de expositie “Bevochten Baronie” officieel geopend.
Dit is een initiatief van Landstad de Baronie, waarin voor dit project zeven musea uit de Baronie samenwerken. Geholpen door het Stedelijk Museum Breda presenteren ze deze tentoonstelling.
De musea zullen dit en volgend jaar elk op hun eigen manier aandacht besteden aan de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding.

Het ging mij te ver om jullie allen een poster in A2 formaat te sturen, vandaar dit exemplaar in bescheiden afmetingen. Ook in de pers (bijv. BN DeStem van afgelopen zaterdag 13 april) is hier aandacht aan besteed.

Met vriendelijke groet,
Jos Hegtermans.
(namens het GMM, bezig met dit project).

Presentatie film “Oberlangen” door het Generaal Maczek Museum 24 maart

 

Aanstaande zondag 24 maart vertoont het Generaal Maczek Museum ’s middags een documentaire over de vrouwen van Oberlangen, het enige stukje Pools grondgebied dat door de Poolse militairen bevrijd is. In 2016 is er nog een achttal oud strijdsters, onder leiding van majoor Eugenia Maria Cegielski, in Breda geweest om eer te bewijzen aan hun Generaal.

Deze film/documentaire “Poolse vrouwen in het verzet 1939-1945” gaat over de vrouwen (destijds jonge meisjes van 14/15 jaar),  die hebben deelgenomen aan de opstand van Warschau in augustus/september 1944. Na de wrede en bloedige onderdrukking van de Opstand, werden 1728 van deze zeer jonge leden van het verzet, kort na de overgave afgevoerd naar het krijgsgevangenkamp Oberlangen in Duitsland.

Hoe groot was de verbazing en ook de vreugde van de krijgsgevangenen op de dag van de bevrijding van het kamp op 12 april 1945, toen bleek dat hun bevrijders landgenoten waren: soldaten van de 1e Poolse Pantserdivisie onder bevel van Generaal Stanislaw Maczek.

Na een veldtocht door West Europa, waar de Poolse militairen als onderdeel van het Geallieerde leger vochten voor de bevrijding van “vreemde” landen, beschouwden de Poolse militairen dit kamp als het enige stukje Pools grondgebied dat ze hebben kunnen bevrijden tijdens de oorlog. Voor de “rest” van Polen moest men wachten tot eind jaren 80.

Na hun bevrijding zijn veel van deze vrouwen in dienst gegaan bij de 1e Poolse Pantserdivisie en na de oorlog zijn er vele huwelijken gesloten.
Onder deze vrouwen is tot op de dag van vandaag een hechte band ontstaan.

De film zal worden geïntroduceerd door de voorzitter van het Generaal Maczek Museum, de heer Frans Ruczynski.

De film is Pools, Duits en Engels gesproken en is door een van onze medewerkers voorzien van een Nederlandse ondertiteling. Speelduur is 1 uur en 30 minuten.

Tijd:                 14.00 – 17.00 uur. Inloop vanaf 13.45 uur zodat we op tijd kunnen beginnen.
Locatie:            Gemeenschapshuis Erasmus, Erasmusweg 24 te Breda.
Parkeren:          Parkeergelegenheid voor en rondom het gemeenschapshuis.

Toegang is gratis, maar het Museum is dankbaar voor iedere euro als donatie.

Breda Vandaag – Breda krijgt kunstwerk dat herinnert aan bevrijding door Polen

Een impressie van het kunstwerk. Het gaat vooral om de ‘sporen’ die worden uitgehakt op de plek van een al bestaand voetpad. (Foto: Tomaszewski)

BREDA – Breda krijgt een kunstwerk van partnerstad Wroclaw uit Polen. Dit ter gelegenheid van 75 jaar bevrijding door de 1e Poolse pantserdivisie van Generaal Maczek. In de loop van volgend jaar verschijnt het op de hoek van de Claudius Prinsenlaan met de Wilhelminasingel.

Het kunstwerk is gemaakt door Tomasz Tomaszewski, een beeldhouwer uit Wroclaw. Het kunstwerk heeft de naam ‘Pamiec’, dat staat voor ‘Herinnering’. Het verbeeldt het achtergebleven spoor van een Poolse Tank. Het kunstwerk wordt gevormd door uit steen gehakte ‘sporen’. Het wordt aangebracht op het bestaande pad dat door enkele haagjes loopt. Straks kunnen voetgangers gewoon over het kunstwerk heen lopen.

Prijsvraag

De Poolse beeldhouwer won met zijn ontwerp de prijsvraag die Wroclaw in oktober uitschreef, om de viering van de bevrijding te symboliseren. In het juryrapport staat het volgende: “De prijs is toegekend aan een kunstwerk dat op subtiele maar heldere wijze de geschiedenis van de bevrijding van Breda interpreteert. De minimalistische vorm is tegelijk een ondubbelzinnige verwijzing en een eerbetoon aan de bevrijders. Maar laat ook ruimte voor andere associaties. De uitdrukkingskracht en het materiaalgebruik van de kunstenaar maken dat het kunstwerk goed past in zijn omgeving. Het moedigt mensen aan om het pad in het park te bewandelen en het tegelijk te ervaren als een weg door de geschiedenis.”

De stad Wroclaw heeft voor de realisatie van het kunstwerk een bedrag van 350.000 Zloty beschikbaar gesteld. Dat is ruim € 80.000. Gemeente Breda levert de fundering van het kunstwerk. Eerder schonk Breda een kunstwerk aan Wroclaw. Dit was  een Blind Walls-schildering van de Bredase kunstenaar Robin Nas/Zenk One. De schildering krijgt als thema de stedenband Breda en Wroclaw en wordt in het voorjaar van 2019 gerealiseerd in Polen.

Door: Robbert Temmen   zaterdag 15 december 14:23 – 2018    Cultuur

Omroep Brabant – Kunstenaar beitelt tankspoor in Bredase kinderkopjes

De Poolse kunstenaar Tomasz Tomaszewski in het Bredase park waar voor oktober kunstwerk van zijn hand komt.

BREDA – De Poolse kunstenaar Tomasz Tomaszewski liep woensdagmiddag voor het eerst in het Bredase park waar voor oktober een kunstwerk van zijn hand komt. Terwijl de eerste sneeuwvlokken vallen loopt hij met een tolk en twee medewerkers van de gemeente over het asfaltpad dat er nu nog ligt. Hier, op de hoek van de Claudius Prinsenlaan en de Wilhelminasingel, wil Tomaszewski weer kinderkopjes neerleggen en daarin gebeiteld het spoor van een tank uit de Tweede Wereldoorlog.

Tomaszewski is een kunstenaar uit de Poolse stad Wroclaw, een stad waar Breda al jaren een stedenband mee heeft. Zijn kunstwerk is een cadeautje van de Wroclaw aan Breda. Het tankspoor herinnert aan de bevrijding van Breda in 1944 door de militairen van de Eerste Poolse Pantserbrigade onder leiding van generaal Maczek. Het werk moet voor oktober klaar zijn omdat de bevrijding in die maand 75 jaar geleden is.

Cromwelltank
Tomaszewski vertelt dat het spoor in zijn kunstwerk het spoor is van een Engelse Cromwelltank. Het was een van de tanktypes die de Eerste Poolse Pantserbrigade in gebruik had. Binnenkort begint hij met een model van zijn kunstwerk. Poolse vaklui gaan dan in de zomer het spoor aanbrengen in een stapel kinderkopjes die van Breda naar Wroclaw wordt gebracht. Volgens de kunstenaar, die ook lesgeeft aan de kunstacademie in Wroclaw, is er in die stad een groep steenhouwers die de klus voor hem uit kunnen voeren.

Nog steeds bekende naam
Volgens de kunstenaar is Maczek in Polen nog steeds een bekende naam. De generaal en zijn mannen konden na de Tweede Wereldoorlog niet terug naar Polen waar toen de communisten aan de macht waren. Maczek leefde tot zijn dood in 1994 in Schotland, maar werd in Breda begraven op het Poolse erebegraafplaats.

Andere Poolse militairen bleven na de Tweede Wereldoorlog in Breda waardoor de stad een grote Poolse gemeenschap kreeg. Volgens Tomaszewski kregen Maczek en zijn manschappen in Polen pas de na de val van het communisme de erkenning die zij verdienden.

Intussen dwaalt Tomasz nog steeds door het Bredase parkje. Het is voor het eerst dat hij ziet waar zijn kunstwerk gaat komen. “In het echt is het groter dan op Streetview”, zegt hij. Donderdag vliegt hij weer naar Wroclaw.

Geschreven door Peter Pim Windhorst – Omroep Brabant